چالش‌های ساخت فیلم برای کودکان و نوجوانان از نگاه رضا مقصودی

سینماپرس: «رضا مقصودی»، فیلمنامه‌نویس باسابقه سینما، در گفت‌وگو با «سینماپرس» به بررسی چالش‌های تولید محتوا برای مخاطب کودک و نوجوان پرداخت. او با اشاره به دشواری‌های ساخت فیلم برای این گروه سنی، از افت شدید سینمای کودک و نوجوان در یک دهه اخیر سخن گفت و اقتباس را تابویی در سینمای ایران دانست که نباید به آن نزدیک شد.

چالش‌های ساخت فیلم برای کودکان و نوجوانان از نگاه رضا مقصودی

مقصودی که اخیراً نگارش فیلمنامه یک انیمیشن را بر عهده داشته، اظهار داشت: مخاطب کودک و نوجوان، نگاهی متفاوت با بزرگسالان به محیط اطراف دارد. آن‌ها مسائل را ساده‌تر و بی‌دغدغه‌تر می‌بینند و تأثیر مشکلات جامعه بر آن‌ها به اندازه بزرگسالان نیست. حتی در مورد جنگ نیز، واکنش‌هایشان آنی‌تر است؛ سریع می‌ترسند و سریع هم حالشان خوب می‌شود. بنابراین، باید با رویکردی متفاوت برای این مخاطب محتوا تولید کرد.

نویسنده انیمیشن سینمایی «دلاوران هفت دریا» در خصوص رقابت با انیمیشن‌های باکیفیت بین‌المللی گفت: در زمینه تکنولوژی و فناوری‌های روز، ما چند گام عقب‌تر از سینمای جهان هستیم، هرچند در سال‌های اخیر تلاش‌هایی صورت گرفته و آثار خوبی نیز تولید شده است. اما در بخش مضمون، پرداخت و داستان‌پردازی، می‌توانیم حرف‌های جدیدی برای گفتن داشته باشیم و با نگاهی نو به مسائل، برای مخاطب ويا بلاگ کودک و نوجوان جذابیت ایجاد کنیم.

مقصودی ضعف فیلمنامه در آثار کودک را ناشی از یک مشکل اساسی در فیلمنامه‌نویسی کشور دانست و افزود: یکی از دلایل اصلی این ضعف، عدم تمایل به اقتباس است. به نظر می‌رسد اقتباس در سینمای ایران به یک تابو تبدیل شده است. او تأکید کرد که در طول ۳۰ سال فعالیتش، هیچ تهیه‌کننده‌ای به او پیشنهاد اقتباس از یک اثر را نداده است، در حالی که داستان‌های خوب بسیاری برای کودکان و نوجوانان در ایران وجود دارد که می‌توانند دستمایه تولید آثار انیمیشن موفق شوند.

وی با اشاره به اینکه اقتباس می‌تواند مشکلات فیلمنامه در سینمای کودک را حل کند، توضیح داد: نویسندگانی که برای کودکان قصه می‌نویسند، متخصص این حوزه هستند و می‌توان آثار آن‌ها را به قالب دیگری تبدیل کرد. اما سفارش‌دهندگان، به‌ویژه در بخش دولتی، تمایلی به این کار ندارند.

چالش‌های ساخت فیلم برای کودکان و نوجوانان از نگاه رضا مقصودی

مقصودی افزود: در حالی که در سینمای بزرگسال پیشرفت‌های خوبی در فیلمنامه‌نویسی داشته‌ایم، سینمای کودک و نوجوان در یک دهه اخیر افت شدیدی را تجربه کرده است. دیگر فیلم‌های کودک و نوجوان کمتری تولید می‌شود. در گذشته، سینمای کودک و نوجوان ژانری پررونق با جشنواره‌های اختصاصی بود و فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های جهانی جوایز کسب می‌کردند، اما سال‌هاست که این اتفاق نمی‌افتد.

این فیلمنامه‌نویس با بیان اینکه جشنواره بین‌المللی اصفهان نیز صرفاً برای زنده نگه داشتن نامش برگزار می‌شود، تصریح کرد: ما فیلمی برای این جشنواره نداریم و حاضر به سرمایه‌گذاری در حوزه کودک و نوجوان نیستیم. او شرایط روز را نیز در این وضعیت مؤثر دانست و گفت: دسترسی آسان به فیلم‌های خارجی، تولید فیلم برای این مخاطب را بسیار دشوار کرده است. در گذشته، تعداد کانال‌های تلویزیونی محدود بود و فیلم خارجی نیز کمتر در دسترس بود، اما امروز مخاطب هر لحظه می‌تواند به فیلم‌های خارجی دسترسی داشته باشد.

«رضا مقصودی» در پایان خاطرنشان کرد: ساخت فیلم برای مخاطب کودک و نوجوان کار بسیار سختی است. مخاطب امروزی حوصله کمتری دارد و به تماشای ویدئوهای کوتاه در شبکه‌های اجتماعی عادت کرده است. او مثال زد که خودش نیز اگر ویدئویی در اینستاگرام بیش از ۳۰ ثانیه باشد، آن را رد می‌کند. این بی‌حوصلگی ناشی از شبکه‌های اجتماعی، باعث شده که مخاطب حتی برای تماشای فیلم به سینما هم نرود.

چالش‌های ساخت فیلم برای کودکان و نوجوانان از نگاه رضا مقصودی