«اسباب زحمت» و تکرار موقعیت آبروداری در خواستگاری: شباهت با «پایتخت7» و چرخه تکرار در کمدی

سریال «اسباب زحمت» به کارگردانی سعید آقاخانی، در هشت قسمت ابتدایی خود، بر یک موقعیت کمدی که پیش از این بارها در آثار دیگر دیده شده، تمرکز کرده است. این موقعیت، یعنی استفاده از خانه یا وسایل شخص دیگر برای حفظ آبرو در مراسم خواستگاری، آنقدر تکراری است که می‌توان نمونه‌های متعددی از آن را در فیلم‌ها و سریال‌های کمدی به یاد آورد. یکی از جدیدترین این نمونه‌ها، ماجرای اجاره پیانو توسط نقی معمولی برای خواستگاری دخترش در «پایتخت7» است که هنوز یک سال از پخش آن نگذشته. «اسباب زحمت» با وجود فقدان سوژه جدید و تکراری بودن موقعیت‌های کمدی و شوخی‌ها، اثری استاندارد محسوب می‌شود و به لطف بازی عباس جمشیدی‌فر و حسن معجونی، توانسته مخاطبان را سرگرم کند. حتی می‌توان آن را چند پله بالاتر از سریال «شش ماهه» مهران مدیری دانست.

هشت قسمت از پخش سریال «اسباب زحمت» به کارگردانی سعید آقاخانی گذشته است. این سریال در مجموع اثری متوسط و سرگرم‌کننده است، اما اساس آن بر پایه‌ی یک موقعیت کاملاً تکراری بنا شده است.

در «پایتخت7» که نوروز امسال از تلویزیون پخش شد، نقی برای مراسم خواستگاری نیکا، یک پیانوی بزرگ به خانه می‌آورد و دیوارها را با کتابخانه و کتاب‌های امانتی می‌پوشاند تا خود را فردی فرهیخته نشان دهد. این پنهان‌کاری‌ها اما پیوسته به خرابکاری منجر شده و همه چیز را به هم می‌ریزد. اکنون در «اسباب زحمت» نیز، احمد بدون اجازه از وسایل خانه یک زن ثروتمند برای حفظ آبرو در خواستگاری دخترش استفاده می‌کند. پدربزرگ داماد که قبلاً مأمور اداره مالیات بوده، قبض برق صاحب وسایل را در جعبه کنترل تلویزیون پیدا می‌کند و متوجه دروغگویی آن‌ها می‌شود. احمد برای پوشاندن این دروغ، دست به کارهایی می‌زند که وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.

در هشت آس بلاگ قسمت ابتدایی سریال، مهمترین دغدغه، تلاش برای حفظ آبروی دختر احمد در مراسم خواستگاری است. این موقعیت به طور مداوم ابعاد پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. سعید آقاخانی کارگردانی باتجربه است و ابوالفضل کاهانی نیز به عنوان نویسنده و کارگردان تئاتر، آثار جذابی خلق کرده است. اما مشکل اصلی این است که این خط داستانی تکراری، نمی‌تواند به خلق موقعیت‌های جدید منجر شود و به همین دلیل، داستان از ریشه تکراری به نظر می‌رسد.

با این وجود، سریال به واسطه بازی عباس جمشیدی‌فر و حسن معجونی، سرگرم‌کننده است. همکاری این دو بازیگر با شخصیت احمد به خوبی جواب داده و حتی با وجود تکراری بودن موقعیت‌ها و شوخی‌ها، حضور آن‌ها همچنان مخاطبان را به وجد می‌آورد. این وضعیت کاملاً برعکس سریال «شش ماهه» مهران مدیری است که اخیراً شاهد آن بودیم. مدیری حتی نتوانسته بود از امکانات موجود به درستی بهره ببرد و یک سوژه معمولی را به اثری استاندارد تبدیل کند.

آقاخانی پس از فصل پایانی «نون خ»، هوشمندانه عمل کرد و اثری با فضایی متفاوت به مخاطبان ارائه داد. «اسباب زحمت» اگرچه تا به اینجا چندان امیدوارکننده نیست و نمی‌تواند نقطه عطفی در کارنامه این کارگردان باشد، اما حداقل اثری شرافتمندانه است که به شعور مخاطبانش توهین نمی‌کند.

سریال «اسباب زحمت» به کارگردانی سعید آقاخانی، به طور ویژه برای شب‌های ماه مبارک رمضان ساخته شده و هر شب ساعت 22 از شبکه یک سیما پخش می‌شود.