سینماپرس: کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا در دوران دفاع مقدس» که اولین شناسنامه قرارگاهی است، در دو جلد منتشر شد.
به گزارش سینماپرس، این کتاب به قلم فضلالله ناصرپور و با نظارت سردار احمد غلامپور به چاپ رسیده است. این اثر، سرگذشت قرارگاه کربلا را به عنوان یک منبع معتبر و برگرفته از گزارشها و نوارهای راویان مرکز اسناد، تحقیقات و نشر دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه، به پژوهشگران حوزه مقاومت و دفاع مقدس ارائه میکند.
نویسنده در مقدمه جلد اول توضیح داده است که قرارگاه کربلا پیش از آنکه با ماهیت عملیاتی جدید خود در سپاه آغاز به کار کند، در اوایل جنگ با نام قرارگاه مرکزی کربلا به عنوان یک قرارگاه مشترک میان سپاه، ارتش و جهاد سازندگی، مسئولیت هدایت و کنترل تمامی عملیاتهای جنگ را بر عهده داشت. پیش از آن نیز سپاه با تشکیل ستاد عملیات جنوب در پادگان منتظران شهادت (گلف اهواز)، کلیه عملیاتهای جنگ را طرحریزی و هدایت میکرد.
این ستاد، محور تمامی فعالیتهای مرتبط با جنگ در جنوب بود و علاوه بر هدایت و فرماندهی، وظایف دیگری از جمله پشتیبانی، سازماندهی و اعزام نیرو، تأمین و واگذاری مهمات، تعمیر و نگهداری سلاحهای سبک و سنگین و آموزش را نیز بر عهده داشت. اکثر جلسات مهم برای تصمیمگیریهای عملیاتی و ساماندهی اطلاعاتی در قالب اتاق جنگ، در این ستاد برگزار میشد. ستاد عملیات جنوب در واقع مرکز پایهگذاری اطلاعات سپاه در جنگ بود و در زمانی که ساختار و سازمان سپاه و وحدت فرماندهی در مراحل اولیه شکلگیری بود، این ستاد نقش بسیار مهمی در جنگ ایفا کرد. (صفحه ۹)
نویسنده درباره تأسیس قرارگاه کربلا مینویسد: این قرارگاه ابتدا پس از عملیات طریقالقدس در سال ۱۳۶۰، با نام قرارگاه مرکزی کربلا به منظور فرماندهی، هدایت و کنترل جنگ و یگانهای عملیاتی در مناطق عملیاتی تشکیل شد. با ابتکار محسن رضایی و سرهنگ (شهید) علی صیاد شیرازی، فرماندهی مشترک نیروهای سپاه و ارتش در این قرارگاه انجام میگرفت. عوامل سپاه و ارتش با حفظ استقلال سازمانی خود و راهاندازی واحدهای مربوطه در این قرارگاه، پس از انجام امور عملیاتی مرتبط در طرحریزیها و شناساییهای اطلاعاتی، به تصمیمات مشترک میرسیدند. (صفحه ۱۰)
ناصرپور همچنین اشاره کرده است: برای بازتاب عملکرد سپاه از ابتدای جنگ تحمیلی تا پذیرش قطعنامه و حتی پس از آن تا سال ۱۳۷۱ که قرارگاه همچنان در منطقه عملیاتی حضور داشت، کتاب به دو جلد جداگانه تقسیم شد. جلد اول به عملکرد قرارگاه مرکزی کربلا یا همان قرارگاه خاتمالانبیا(ص) میپردازد. در جلد دوم، عملکرد قرارگاه کربلای سپاه که قرارگاه سرزمینی جنوب است، توصیف شده است. بنابراین با این تفکیک، عملکرد قرارگاه کربلایی که مرکزی بود و فرماندهی کل آن را اداره میکرد، تا قرارگاهی که مرکزیت نداشت و قرارگاه سرزمینی جنوب بود، به طور مشخص بیان میشود.
جلد اول کتاب در دو فصل تنظیم شده است؛ فصل اول مربوط به شکلگیری قرارگاه مرکزی کربلا و فصل دوم درباره کارنامه عملیاتی این قرارگاه در عملیاتهای آفندی مشترک شامل ثامنالائمه، طریقالقدس، فتحالمبین، الیبیتالمقدس، رمضان و محرم است.
در مقدمه جلد دوم آمده است: تا قبل از عملیات ثامنالائمه(ع)، سپاه برای نقشآفرینی مؤثر در جنگ و هدایت و کنترل نیروهای خود، ستادی تحت عنوان ستاد عملیات جنوب را در محلی به نام گلف در اهواز (پایگاه منتظران شهادت) راهاندازی کرد. این ستاد ابتدا به فرماندهی داود کریمی و سپس یحیی رحیم صفوی و جانشینی غلامعلی رشید، در عملیات ثامنالائمه(ع) ردههای سپاه را هدایت و هماهنگ میکرد.
ستاد عملیات جنوب تا سال ۱۳۶۱ و عملیات رمضان فعال بود و در طرحریزی عملیاتها همکاری میکرد، اما نقش آن در هدایت مستقیم عملیاتها کاهش یافته بود. با تشکیل قرارگاه مرکزی مشترک کربلا، فرماندهان دوستان سپاه در کنار فرماندهان ارتش، هدایت یگانهای سپاه را در عملیاتها تا زمان عملیات والفجر مقدماتی بر عهده داشتند و ستاد عملیات جنوب نیز در کنار قرارگاه مرکزی سپاه خوزستان و سپاه منطقه ۸، امور عملیاتی نیروهای سپاه در جنگ را انجام میداد.
با تبدیل قرارگاه مرکزی کربلا به قرارگاه خاتمالانبیا(ص) به عنوان قرارگاه مشترک سپاه، ارتش و جهاد سازندگی، قرارگاههای کربلای سپاه و ارتش به طور مستقل تشکیل شدند. قرارگاه کربلای سپاه نیز در ساختمانی به نام آلفا آلفا در اهواز اعلام موجودیت کرد و از این پس تمامی امور عملیاتی یگانهای سپاه در جنوب توسط این قرارگاه انجام میگرفت.
این قرارگاه در جریان عملیات والفجر مقدماتی که اولین عملیات تحت فرماندهی مستقل و جدید آن بود، مقر تاکتیکی و عملیاتی خود را در منطقه ذلیجان، ارتفاعات ۲۰۲ دایر کرد و از آنجا یگانهای تابعه را تحت امر گرفت. فرماندهی قرارگاه را دکتر مجید بقایی و جانشینی وی احمد غلامپور بر عهده داشتند. پس از انجام شناسایی، طرحریزی عملیات و آمادهسازی برای اجرا و سازماندهی یگانها، در آستانه شروع عملیات، بر اثر آتش خمپاره دشمن در محل دیدگاه دیدهبانی در خط مقدم، فرمانده قرارگاه مجید بقایی به همراه حسن باقری جانشین نیروی زمینی تازه تأسیس سپاه و تعدادی از فرماندهان از جمله مومنیان (عضو طرح و عملیات قرارگاه)، توکل قلاوند (مسئول اطلاعات قرارگاه نجف) و تقی رضوانی (راوی اعزامی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ به قرارگاه کربلا)، به شهادت رسیدند. (۷ و ۸)
جلد دوم کتاب شناسنامه قرارگاه کربلا در چهار فصل است که فصل اول به کارنامه عملیاتی قرارگاه کربلا در عملیاتهای آفندی شامل والفجر مقدماتی، والفجر یک، خیبر، بدر، والفجر ۸، تکمیلی والفجر ۸، کربلای ۴، کربلای ۵، تکمیلی کربلای ۵، کربلای ۸ و عملیات بیتالمقدس۲ اختصاص دارد. فصل دوم درباره کارنامه عملیاتی قرارگاه کربلا در عملیاتهای محدود و منتفیشده است. فصل سوم مربوط به کارنامه عملیاتی قرارگاه کربلا در عملیاتهای پس از قطعنامه و فصل چهارم درباره کارنامه پدافندی قرارگاه مقدم نیروی زمینی سپاه در جنوب- کربلا پس از اجرای قطعنامه است.
کتاب «شناسنامه قرارگاه کربلا در دوران دفاع مقدس» به قلم فضلالله ناصرپور توسط انتشارات مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه در دو جلد و در قطع بیاضی کوچک در ۵۰۰ نسخه به چاپ رسیده است؛ جلد اول در ۲۰۸ صفحه و جلد دوم در ۶۰۴ صفحه.